Dệt Thoi Và Dệt Kim: Hai Nhóm Vải Cơ Bản Nhất Và Vì Sao Bạn Phải Phân Biệt

Vải được tạo ra bằng hai cách

Dệt thoi (woven)

Hai hệ sợi đan vuông góc với nhau, giống như đan chiếu. Sợi chạy dọc theo chiều dài cây vải gọi là sợi dọc, sợi chạy ngang gọi là sợi ngang.

Cấu trúc này tạo ra một tấm vải ổn định: không co giãn theo chiều dọc và chiều ngang, giữ nguyên hình dạng, và có mép biên rõ ràng ở hai bên cây vải.

Thuộc nhóm này: dạ tweed, dạ ép, vải ren dệt, voan, chiffon, lụa satin, gấm, linen, kate, kaki, denim, vải thô.

Dệt kim (knit)

Sợi được móc thành các vòng liên tiếp, móc vào nhau như đan len. Không có hai hệ sợi vuông góc.

Cấu trúc vòng móc này cho phép vải co giãn tự nhiên ngay cả khi không pha sợi đàn hồi, vì các vòng có thể kéo giãn ra rồi hồi lại.

Thuộc nhóm này: thun cotton, thun lạnh, vải nỉ dệt kim, vải cá sấu, jersey, rib.

Nhóm thứ ba: vải không dệt

Sợi được ép lại bằng nhiệt và áp lực, không dệt cũng không móc. Dạ nỉ và vải mex dựng thuộc nhóm này. Đặc điểm: không tuột chỉ ở mép cắt, nhưng dễ bai dão và không có chiều sợi.

---

Nhận biết trong 5 giây

Cách nhanh nhất: cắt hoặc rút một sợi ở mép. Nếu sợi rút ra là một đường thẳng dài — dệt thoi. Nếu mép tự cuộn tròn khi thả tay — dệt kim.

---

Vì sao phân biệt lại quan trọng đến vậy

1. Quyết định rập nào dùng được

Rập cho vải dệt thoi có lượng dư cử động — phần rộng hơn số đo cơ thể để người mặc cử động được. Rập cho vải dệt kim thì ngược lại, thường bằng hoặc nhỏ hơn số đo vì vải tự giãn.

Dùng rập dệt thoi may vải dệt kim sẽ ra sản phẩm rộng thùng thình. Dùng rập dệt kim may vải dệt thoi thì người mặc không cử động nổi.

2. Quyết định kim và chỉ

Vải dệt thoi dùng kim đầu nhọn thông thường. Vải dệt kim phải dùng kim đầu tròn — kim nhọn sẽ đâm thủng vòng sợi, tạo lỗ chạy dọc theo đường may sau vài lần mặc.

Chỉ may cũng khác: vải dệt kim cần chỉ có độ co giãn hoặc đường may zigzag, nếu không đường chỉ sẽ đứt khi vải giãn.

3. Quyết định cách xử lý mép

Vải dệt thoi tuột chỉ ở mép cắt, bắt buộc vắt sổ hoặc viền. Vải dệt kim không tuột nhưng cuộn mép, cần xử lý khác.

4. Quyết định độ co sau giặt

Vải dệt kim thường co nhiều hơn dệt thoi, và co không đều giữa hai chiều. Đây là lý do áo thun hay bị ngắn lại sau vài lần giặt.

---

Canh sợi — khái niệm quyết định sản phẩm lên dáng hay không

Phần này áp dụng cho vải dệt thoi, và là thứ nhiều xưởng mới bỏ qua.

Trên một tấm vải dệt thoi có ba chiều:

Chiều sợi dọc — song song với mép biên. Đây là chiều chắc nhất, ít giãn nhất. Hầu hết chi tiết rập được đặt theo chiều này, vì sản phẩm cần giữ form.

Chiều sợi ngang — vuông góc với mép biên. Giãn hơn sợi dọc một chút.

Chiều xéo (bias) — 45 độ so với hai chiều trên. Đây là chiều giãn nhiều nhất và rủ mềm nhất, dù vải không hề pha sợi co giãn.

Vì sao chiều xéo quan trọng

Cắt theo chiều xéo là kỹ thuật tạo ra những chiếc váy ôm sát mà vẫn mềm mại, rủ theo cơ thể. Đây là cách duy nhất khiến một tấm vải không co giãn hành xử như vải co giãn.

Nhược điểm: cắt xéo hao vải rất nhiều vì không xếp rập sát nhau được, và sản phẩm dễ bị giãn dài theo thời gian dưới trọng lượng của chính nó.

Lỗi cắt lệch canh sợi

Nếu bạn đặt rập lệch vài độ so với chiều sợi dọc, sản phẩm may xong sẽ bị vặn xoắn — gấu áo không nằm ngang, đường bên bị kéo lệch, ống quần xoay. Lỗi này không phát hiện được khi vải còn trải phẳng, chỉ lộ ra khi có người mặc.

Cách phòng tránh: luôn kiểm tra đường canh sợi trên rập song song với mép biên vải trước khi cắt. Với vải trơn khó nhìn chiều sợi, rút một sợi ngang để tạo đường tham chiếu.

---

Bảng tra: vải phổ biến thuộc nhóm nào

---

Ba lỗi thường gặp

1. Đặt vải dệt kim nhưng làm rập dệt thoi. Sản phẩm ra rộng hơn dự kiến. Lỗi này thường xảy ra khi xưởng quen làm một nhóm rồi nhận đơn nhóm kia.

2. Bỏ qua chiều sợi khi giác sơ đồ để tiết kiệm vải. Xoay rập ngang để xếp khít hơn có thể tiết kiệm 5–10% vải, nhưng sản phẩm sẽ giãn sai chiều và mất form. Đây là cái "tiết kiệm" đắt nhất.

3. Dùng kim nhọn cho vải dệt kim. Lỗ kim đâm thủng vòng sợi, sau vài lần giặt sẽ thành một hàng lỗ chạy dọc đường may. Khách trả hàng và bạn không hiểu vì sao.

---

Câu hỏi thường gặp

Vải ren thuộc nhóm nào? Tuỳ loại. Ren chỉ và ren dệt truyền thống thuộc dệt thoi. Ren chun và ren lưới co giãn thuộc dệt kim. Kiểm tra bằng cách kéo ngang — giãn rõ là dệt kim.

Vải pha spandex có phải dệt kim không? Không nhất thiết. Vải dệt thoi pha spandex vẫn là dệt thoi, chỉ có thêm độ co giãn từ sợi. Cấu trúc và cách xử lý mép vẫn theo nhóm dệt thoi.

Cắt xéo có áp dụng cho mọi loại vải không? Hiệu quả nhất với vải mỏng rủ như voan, chiffon, lụa satin. Với vải dày cứng như dạ tweed thì ít ý nghĩa và rất hao vải.

Làm sao biết chiều sợi dọc nếu cây vải không còn biên? Kéo thử hai chiều — chiều ít giãn hơn là chiều sợi dọc. Hoặc quan sát các sợi: chiều nào sợi thẳng và đều hơn thường là sợi dọc.

Vải không dệt có cần quan tâm chiều không? Không, vì sợi được ép ngẫu nhiên nên không có chiều. Đây là ưu điểm giúp giác sơ đồ tự do, tiết kiệm vải.

---

Biết rõ cấu trúc vải giúp chọn đúng ngay từ đầu

Phần lớn sai sót khi may bắt nguồn từ việc không xác định đúng nhóm vải trước khi làm rập.

Vải Thái Hoà cung cấp đầy đủ thông số cho từng mã — khổ vải, định lượng, thành phần sợi — và gửi mẫu vải thật trước khi đặt để bạn tự kiểm tra cấu trúc và độ co giãn. Tối thiểu 20m mỗi mã, kèm hoá đơn VAT, chứng nhận xuất xứ và tờ khai hải quan cho mọi lô hàng.

📞 Kinh doanh: 0386 366 611 · 0865 383 883 💬 Chat Zalo · 🧵 Yêu cầu mẫu vải miễn phí

Xem toàn bộ kho vải →

---

Tìm hiểu từng nhóm chất liệu:

• Vải thời trang là gì? Tổng quan các chất liệu phổ biến
• Hướng dẫn phân biệt vải cotton và vải polyester
• Vải dạ là gì? Đặc điểm vải dạ may áo khoác mùa đông
• Vải ren là gì? Các loại ren phổ biến trong may mặc
• Vải linen là gì? Đặc điểm vải lanh tự nhiên thoáng mát

Kỹ năng thực hành:

• 4 cách nhận biết chất liệu vải ngay tại chỗ
• Hụt mét khi nhập vải: nguyên nhân và cách kiểm tra
• So sánh 8 loại vải dạ: ưu nhược điểm và nên chọn loại nào